İçeriğe geç

Ailedeki yaşlı köpek gezdirirken tasmayı elinizin içinde tutun, bileğe dolamayın; tasmayı kısaltın ve köpeği tasma çekildiğinde öne hızla fırlamadan yürüyecek şekilde eğitin

  • Orta düzeyde değen
  • Kanıt B
  • Yaşam yılı
  • Kimler için: Yaşlı anne babalar, 60 yaş ve üzeri
  • Az masraflı
  • Birkaç saat
  • Biraz irade

Kısaca

ABD'de 65 yaş üstü insanların köpek gezdirirken düşüp kırık yaşadığı vakalar yıllık sayısı yaklaşık 1.700'den yaklaşık 4.400'e çıktı; bunların %80'i kadın. Kalça en sık kırılan bölge; yaklaşık %30'u hastaneye yatıyor. Tasmanın yaraladığı kişilerin yaklaşık %75'i, tasmayı elin etrafına dolayıp köpeğin çekişine maruz kalanlar. Bu yüzden tasma elin içinde tutulmalı, kısaltılmalı ve köpek öne atılmayacak şekilde eğitilmeli.

Maliyet

Tasmayı tutmak ve kısaltmak parasızdır; yaşlınızla bir kez yürüyüşe çıkıp öğretmeniz yeter. Köpeği öne atılmamaya eğitmek zaman alır; kendiniz öğretebilir ya da bir köpek eğitmeni çağırabilirsiniz; eğitmen parası ödemek gerekir, fiyatlar bölgeye göre çok değişir. Zor olan, yaşlınız açılıp kapanan tasmaya alışmışsa ve tasmayı bileğine dolamaya alışmışsa, bunu değiştirmesini sağlamaktır.

Ne kazanırsınız

ABD acil servis izleme verilerinden ulusal tahmin: 65 yaş üstü köpek gezdirirken düşüp kırık yaşayanlar 2004'te yaklaşık 1.671, 2017'de yaklaşık 4.396; artış istatistiksel olarak anlamlı. Kırık yaşayanların %78,6'sı kadın, %28,7'si yatırıldı. Tek tek bölgelere göre en çok kalça (%17,3), büyük kategoriler içinde en çok üst ekstremite (%52,1). Başka bir ABD ulusal acil servis verisinde (2001–2018), tasmayla ilişkili yaralanmalar yaklaşık 360.000 (36 万) kişi-olay (kesin değer 356.746); bunların 193.483'ü köpeğin çekmesinden, 136.767'si tasmaya dolanıp düşmekten. Her milyon kişide yaralanma sayısı 25,4'ten 105,5'e çıkmış. Bir el cerrahi polikliniği 5 yılda tasma yüzünden elini yaralayan 443 hasta almış. Yaklaşık dörtte üçü (özette 337 kişi, %75,9) elinin ya da parmağının tasmaya dolanıp köpeğin çekmesiyle yaralanmış. Yaklaşık beşte biri ameliyat oldu (96 kişi, %21,6). ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'nin (CDC) hesabına göre 2001–2006 arasında her yıl yaklaşık 86.629 kişi-olay, kedi ve köpekle ilişkili düşme yaralanmasıydı; bunların %88,0'ı köpekle ilgiliydi. Köpekle ilgili düşmelerin %26'sı köpek gezdirirken, %21,2'si köpek tarafından itilip ya da çekilerek oldu.

Notlar

Tasmayı elin içinde tutup elinize dolamamak, o el cerrahi polikliniğindeki hekimlerin önerisidir. Bunun parmakları ve bileği koruduğunu, ama köpek hızla atıldığında insanın düşmesini önleyemeyeceğini belirtiyorlar. Tasmayı kısaltmayı da öneriyorlar: tasma kısaysa köpek hızlanamaz ve çekiş etkisiz kalır; uzun tasma ise bir şeye dolanıp düşmeye yol açabilir. Uzayıp kısalan tasma uzatıldığında uzun tasma olur. Ama uzayıp kısalan tasma ile normal tasmanın hangisinin daha çok düşmeye yol açtığını karşılaştıran bir çalışma yok; 2024 tarihli bir derleme, yaralanma sırasında hangi tasmanın kullanıldığına dair veri bulunmadığını yazıyor. Köpeğin çekmeden yürümesini öğretmek, CDC ile kırık çalışmasının yazarları tarafından da önerildi. Kırık çalışması ayrıca köpek beslemeyi düşünen yaşlılara daha küçük bir köpek seçmelerini öneriyor. Bu önlemlerin ne kadar düşmeyi azalttığına dair bir hesap yapılmadı; bu yüzden fayda düzeyi, yargıya dayanarak «küçük» olarak belirlendi. Kemiğin düşmeye dayanıklılığı için bkz. §1.39 (kemik yoğunluğu ölçümü) ve §1.40 (osteoporoz saptanırsa ilaç kullanın). Günlük denge çalışması için bkz. §1.13 (denge ve bacak kuvveti). Köpek gezdirmenin egzersiz sayılıp sayılmayacağı için bkz. §2.44 (köpek gezdirme yürüyüş miktarına eklenir). Asıl yararlanacak kişiler anne-babanız ile büyükanne ve büyükbabanızdır.

Kanıt düzeyi
B : Araştırmayla desteklenen ama kesin rakamı olmayan ya da küçük veya tek çalışmalara dayanan.
Kaynaklar
  1. Pirruccio K, Yoon YM, Ahn J (2019). Fractures in Elderly Americans Associated With Walking Leashed Dogs. JAMA Surgery, 154(5), 458-459. https://doi.org/10.1001/jamasurg.2019.0061
  2. Forrester MB (2020). Dog leash-related injuries treated at emergency departments. American Journal of Emergency Medicine, 38(9), 1782-1786. https://doi.org/10.1016/j.ajem.2020.05.082
  3. Plusch K, Givner D, Wiafe B, Lutsky K, Beredjiklian P (2026). Hand and Wrist Dog-Leash Injuries in the Outpatient Setting: A Review of 443 Cases. Hand, 21(4), 582-586. https://doi.org/10.1177/15589447241299128
  4. CDC (2009). Nonfatal fall-related injuries associated with dogs and cats — United States, 2001-2006. MMWR, 58(11), 277-281. https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5811a1.htm
  5. Rosa R, Buckley RE (2024). Leash-related injuries associated with dog walking: an understudied risk for dog owners? Journal of the American Veterinary Medical Association, 262(7), 973-978. https://doi.org/10.2460/javma.23.11.0608

Çince asıl metinden çevrilmiştir. Asıl kitap, bölüm 17, öneri 10. İçerik güncelliğini yitirmiş olabilir ve kurallar yerden yere değişir. Bir işlem, tedavi ya da dava söz konusuysa resmî kurumun, doktorun veya avukatın söylediğine uyun. Sorumluluk reddi