§4 · 18 öneri
Zaman nereye gidiyor; kazancı olmayan işler nasıl azaltılır; erteleme alışkanlığı nasıl aşılır?
Bu bölümün Türkiye için geçerli önerileri.
«Bu işi yapmak istiyorum» yerine şöyle yazın: «Salı sabahı saat 8'de masaya oturunca önce girişi yazacağım». 94 bağımsız karşılaştırma birlikte değerlendirildiğinde, bu biçimde yazanların hedefe ulaşma oranı belirgin biçimde yüksek; etki orta-büyük düzeyde. Değişen yalnızca bir cümlenin yazılışı; para harcamaz, çaba da gerektirmez.
İşe başlamadan önce tek bir cümle yazın: Şu tarihe kadar şu ölçüye ulaşılmazsa dururum. Birden çok çalışma birlikte değerlendirildiğinde, bu biçimde yazmak insanların sonu belli olan işten çekilmesine gerçekten yardımcı oluyor. Kazandığınız zaman, aksi halde harcamaya devam edeceğiniz zamanın tamamıdır.
Zaten harcadığınız para ve zaman, işe devam etme isteğini artırır. 98 veri grubu birlikte değerlendirildiğinde bu eğilim tutarlı çıkıyor. Bu yüzden devam edip etmeyeceğinize karar verirken yalnızca hâlâ ne kadar yatırım gerektiğine ve geri neler kazanabileceğinize bakın. Harcanmış olanı hesaba katmayın.
Öğrenciler tezlerini ortalama 33,9 günde bitirebileceklerini tahmin etti; gerçekte 55,5 gün sürdü. Tahmin ettikleri süreye göre zamanında bitiren yalnızca %29,7 idi. Başka bir grupta, önce geçmişte benzer bir işin ne kadar sürdüğünü hatırlamaları istendi; bu sayede zamanında tamamlama oranı %29,3'ten %60,0'a çıktı.
Önceden gündem gönderilen toplantılarda katılımcılar, toplantının işe yaradığını daha çok düşünüyor. Bir deneyde, oturarak yapılan toplantılar ayakta yapılanlardan %34 daha uzun sürdü; ama iki yöntemle alınan kararların kalitesinde fark yoktu.
Bir günde ne kadar çok toplantı varsa, insan o kadar yorgun oluyor ve elindeki işin de o kadar çok olduğunu hissediyor. Bir toplantıyı kaldırdığınızda kazandığınız zaman, o toplantının süresinin tamamıdır; hiçbiri kaybolmaz.
İnsanlar bir işin ne kadar süreceğini tahmin ederken işi kendiliğinden parçalara ayırıp tek tek düşünmez. Önce alt görevleri yazıp sonra süreyi tahmin ederseniz, süreyi daha az kısa tahmin edersiniz. Bölündükçe her küçük adım hemen başlanabilecek bir hareket oluyor; ertelemek de azalıyor.
Başkalarının koyduğu son tarih olduğunda öğrencilerin %80,6'sı işi zamanında bitirdi. Kendi tahmin ettikleri süre içinde bitirenler ise yalnızca %38,7'ydi. Ne zaman bittiği çoğunlukla son tarihe bağlı; kendi tahminiyle ilişkisi zayıf. Bu yüzden son tarihi olmayan işe kendiniz bir tarih koyun ve buna bağlı kalın.
Erteleme tembellikle, kişilikle pek ilgili değil. Bir insanın erteleyip erteleyemeyeceğini en çok belirleyen şey; işin onu ne kadar rahatsız ettiği, başarabileceğine inanıp inanmadığı ve önündeki şeylere ne kadar kolay kaptırdığıdır. Bu yüzden işe yarayan şey, işi daha az rahatsız edici hâle getirmek ve ilk adımı küçültmek; kendinizi azarlayıp zorla başlamak değil.
Şeyler uzakta olduğunda insan daha az alıyor. Aynı atıştırmalık uzağa konduğunda yenen miktar belirgin biçimde azalıyor; orta düzeyde bir etki. Seçenek sayısını azaltmak da o yiyeceği seçen kişi sayısını belirgin biçimde düşürüyor. Bu yollar sizin o anda kendinizi tutmanızı gerektirmiyor; birkaç dakikada hazırlanabilir.
Kendinizi zorlamak için, hedefe ulaşınca ödül alabilirsiniz; ya da önce depozito verip hedefe ulaşınca geri alıp üstüne ödül alabilirsiniz. İki yöntemi de kabul eden kişiler arasında, depozito verenlerin hedefe ulaşma oranı 13 puan daha yüksek. Ama depozitoyu kabul edenlerin oranı yalnızca %13,7; ödülü kabul edenlerin oranı %90. Bu yüzden depozito yalnızca bunu kabul edebilen insanlar için işe yarar.
«21 günde alışkanlık kazanılır» demek için bir dayanak yok. 12 hafta izlenen bir çalışmaya göre, bir hareketin düşünmeden yapılabilir hâle gelmesi kimi için 18 gün, kimi için 254 gün sürdü. İlk iki üç hafta hâlâ zor gelmesi normal. Ara sıra bir gün atlamak da ilerlemeyi sıfırlamaz.
Erteleme acı verecek kadar ciddiyse, tedavi edilebilir. Bilişsel davranışçı kendi kendine çalışma materyallerini on hafta boyunca uygulamak; bir rehberle yapmak da, tek başına yapmak da, hiçbir şey yapmamaktan açıkça daha iyi. Rehberle yapmak ile tek başına yapmak arasında fark görülmediği için, kendi başınıza uygulamak da işe yarıyor.
Çin'de yaşayanlar günde ortalama 1 saat 17 dakika ev işine harcıyor. Gerçekten ev işi yapan kısım ortalama 1 saat 59 dakika. Zamanını satın alan insanların yaşam memnuniyeti daha yüksek. Aynı parayı zamanı satın almaya harcamak, bir eşya satın almaya harcamaktan o an daha çok mutluluk veriyor.
Çin'de yaşayanlar günde ortalama 5 saat 37 dakika internette. Gerçekten internete giren günde ise 6 saat 3 dakika. 2018'de aynı yöntemle yalnızca 2 saat 42 dakika. Bu bölümdeki en büyük rakam bu. Günde bir saat kesilirse, bu bir yılda 365 saat demek.
15 yaş ve üzeri Amerikalılar günde 2,6 saat televizyon izliyor; bu, tüm boş zamanlarının yarısı. Çin'de yaşayanlar günde ortalama 1 saat 40 dakika, 75 ila 84 yaş arası yaşlılar ise 3 saat 16 dakika izliyor. Bilgiyi belirli zamanlarda toplu olarak izlemeye çevirirseniz, kazanılan bu zamanın tamamı sizin olur.
Yıllardır Word kullanan çoğu insan hâlâ araç çubuğundaki simgelere tıklıyor. Grupları karşılaştıran bir deneyde kısayollar menülerden ve simgelerden daha hızlı çıktı. Bunu öğrenmek bir kerelik bir yatırım; sonra her işlemde ve her gün geri kazanılır. Aynı tür işi ne kadar uzun süre yaparsanız, kazanç o kadar artar.
İşe gidiş süresi uzun olanlar, hayattan aldıkları memnuniyeti daha düşük buluyor. Bu kayıp, maaşla ya da konutla telafi edilmiş görünmüyor. Tek yön 30 dakika kısalırsa, bir haftada 5 saat kazanılır.
