İlaçları doktorun yazdığı gibi eksiksiz kullanın; iyi hissettiğiniz için bırakmayın
- Çok değen
- Kanıt A
- Yaşam yılı
- Tartışmalı
- Ücretsiz
- Birkaç dakika
- Uzun süre kararlılık
Kısaca
Ilaçlarını doktorunun dediği gibi eksiksiz kullanan kişilerin, aynı dönemde ölme olasılığı, ilacı aralıklı kullananlara göre kabaca yarısı kadardır. Bu rakama temkinli bakılmalı. Sahte ilaç (plasebo) kullananlar arasında da ölüm oranı düşük çıkmış; bu, bir kısım yararın «ilacını düzenli alan kişinin zaten sağlığına daha çok dikkat ettiği» için olduğunu gösteriyor. Ama ilacı bırakmanın zararı kesindir; özellikle tansiyon ilaçları, pıhtılaşmayı önleyen ilaçlar (antikoagülan) ve organ nakli sonrası ret önleyici ilaçlar için.
- Maliyet
-
Ücretsiz; üstelik ileride komplikasyonları tedavi etmek için harcayacağınız paradan tasarruf edersiniz. Her gün ilaç almak birkaç dakikanızı bile almaz; zor olan, bir gün bile aksatmadan almaktır.
- Ne kazanırsınız
-
21 araştırma, 46.847 kişi birleştirilerek hesaplandı (meta-analiz): ilacı aralıklı kullanan kişilerle karşılaştırıldığında, ilaçlarını eksiksiz kullananların aynı dönemde ölme olasılığı yaklaşık %44 düşük. Ham değer olan OR (olasılık oranı) 0,56; %95 güven aralığı 0,50–0,63 (güven aralığı, güvenilir aralık). Yalnızca gerçekten etkili olan tedaviler dikkate alındığında yaklaşık %45 düşük (0,55; 0,49–0,62).
- Notlar
-
Tartışmalı. Bu kitapta en dikkatle okunması gereken rakam budur. Aynı özet analizde, sahte ilaç (plasebo) kullananların da ölüm oranı düşük çıkıyor (0,56; 0,43–0,74). Bu, yararın bir kısmının «düzenli ilaç kullanan kişinin zaten sağlığına daha çok özen gösterdiği» gerçeğinden geldiğini gösterir. Yazarlar bu karışan etkiye «sağlık bakımına uyum etkisi» (健康依从者效应) adını veriyor. Ama ilacı bırakmanın zararı açıktır; özellikle tansiyon, pıhtılaşmayı önleyici ve ret önleyici ilaçlar için.
- Kanıt düzeyi
- A : Meta-analizlerden, büyük kohort çalışmalarından ya da randomize denemelerden kesin rakamlar; yasa ve politikalarda resmî metin.
- Kaynaklar
-
- Simpson SH, Eurich DT, Majumdar SR, et al. (2006). A meta-analysis of the association between adherence to drug therapy and mortality. BMJ, 333(7557), 15. https://doi.org/10.1136/bmj.38875.675486.55
Şuralarda anılıyor
- «Bir böbrek eksik olması bir şey değil» diyerek para için böbrek satmayın: kalan böbrek iki kişinin işini görmek zorunda; böbreğini satanların %86'sı sonradan sağlığının kötüleştiğini söylüyor
- Halk tedavisi (偏方) ya da takviye ürün (保健品) denemek için düzenli tedaviyi bırakmayın
- Evde engelli birine uzun süre bakıyorsanız, kendi sağlığınızı da takip edin ve birinin size göz kulak olmasını sağlayın
Çince asıl metinden çevrilmiştir. Asıl kitap, bölüm 16, öneri 1. Bu bölüm sağlık ve ilaçlarla ilgilidir. Genel bilgidir; doktorun teşhisinin ya da reçetesinin yerini tutmaz. İçerik güncelliğini yitirmiş olabilir ve kurallar yerden yere değişir. Bir işlem, tedavi ya da dava söz konusuysa resmî kurumun, doktorun veya avukatın söylediğine uyun. Sorumluluk reddi