İshalde önce oral rehidrasyon tuzuyla su kaybını telafi edin; 5 yaşın altındaki çocuklara ishal kesici vermeyin
- Orta düzeyde değen
- Kanıt A
- Yaşam yılı
- Az masraflı
- Birkaç dakika
- İrade gerekmez
Kısaca
İshalde en önemli şey su kaybını telafi etmektir, ishali durdurmak değil. Oral rehidrasyon tuzunu kullanma talimatına göre suda eritip için; meyve suyu ya da meşrubatla değiştirmeyin, çok tatlı içecekler vücudun daha da susuz kalmasına yol açar. 5 yaşın altındaki çocuklara loperamid gibi ishal kesici ilaçlar verilmez; ciddi durumda bağırsak tıkanıklığına yol açabilir ve ölümcül olabilir.
- Maliyet
-
Bir kutu oral rehidrasyon tuzu birkaç yuan ila 10 yuanın üzerinde (CNY) tutar; evde bir kutu bulundurun.
- Ne kazanırsınız
-
Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) ishal tedavisi el kitabı, çocuklarda akut ya da uzamış ishalde «ishal kesici» ve kusma kesici ilaçların gerçek bir yararı olmadığını yazar. Dehidrasyonu önlemezler ve beslenmeyi iyileştirmezler. Bazı tehlikeli, bazen ölümcül yan etkileri vardır; 5 yaşın altındaki çocuklara kesinlikle verilmemelidir. Bağırsak hareketlerini yavaşlatan loperamid gibi ilaçlar ciddi felçli bağırsak tıkanıklığına yol açabilir, ölümcül olabilir ve enfeksiyonu da uzatabilir. El kitabı ayrıca, çok şekerli içeceklerin vücuttaki suyu bağırsağa çektiğini ve hipernatremik dehidrasyona yol açtığını; gazlı içecekler ve paketli meyve suyu içecekleri örnek verilerek belirtir. WHO el kitabı düşük ozmolariteli formülü önerir: toplam ozmolarite 245 mOsm/L. Eski formülle karşılaştırıldığında planlanmamış damar içi sıvı tedavisi %33 azalmıştır. 8 denemeyi özetleyen bir Cochrane derlemesi benzer sonuç verdi (OR 0.59, 95% CI 0.45–0.79; yaklaşık %40 daha az).
- Notlar
-
Satın alırken kullanma talimatındaki ozmolariteye bakın ve düşük ozmolariteli olanı seçin. El kitabı, çocuğun dışkısında kan çoksa bunun çoğunlukla basilli dizanteri olduğunu yazar; bu durumda doktora gidin, antibiyotik gerekebilir; yalnızca evde su ile yetinmeyin. Fayda derecesi «orta» verildi: elimizdeki rakamlar iki oral rehidrasyon tuzunu karşılaştırıyor, içip içmemeyi değil.
- Kanıt düzeyi
- A : Meta-analizlerden, büyük kohort çalışmalarından ya da randomize denemelerden kesin rakamlar; yasa ve politikalarda resmî metin.
- Kaynaklar
-
- World Health Organization (2005). The treatment of diarrhoea: a manual for physicians and other senior health workers, 4th revision. https://iris.who.int/handle/10665/43209
- Hahn S, Kim S, Garner P (2002). Reduced osmolarity oral rehydration solution for treating dehydration caused by acute diarrhoea in children. Cochrane Database of Systematic Reviews, (1):CD002847. https://doi.org/10.1002/14651858.CD002847
Çince asıl metinden çevrilmiştir. Asıl kitap, bölüm 34, öneri 8. Bu bölüm sağlık ve ilaçlarla ilgilidir. Genel bilgidir; doktorun teşhisinin ya da reçetesinin yerini tutmaz. İçerik güncelliğini yitirmiş olabilir ve kurallar yerden yere değişir. Bir işlem, tedavi ya da dava söz konusuysa resmî kurumun, doktorun veya avukatın söylediğine uyun. Sorumluluk reddi