İçeriğe geç

Hemen yas danışmanlığına para vermeyin; önce yasınızın gerçekten takılıp takılmadığına bakın (§29.8 maddesindeki belirtiler)

  • Çok değen
  • Kanıt A
  • Para
  • Ücretsiz
  • Birkaç dakika
  • İrade gerekmez

Şu anda kendinize zarar vermeyi düşünüyorsanız hemen 112’yi arayın ya da güvendiğiniz biriyle konuşun.

Kısaca

Yas tutan herkese psikolojik danışmanlık sunmanın faydası küçüktür; bir süre sonra fark da görülmez, çünkü çoğu insan zaten kendi kendine toparlanır. Ama belirgin biçimde uyum sağlayamayan kişiler için tedavi, başka ruhsal sorunları tedavi etmekle aynı derecede etkilidir. Bu yüzden önce §29.8 maddesindeki belirtilere (yas takılıp kaldığında psikiyatri) bakın; uyuyorsa bu parayı harcayın.

Maliyet

Bedava. Bunun karşılığında bir danışmanlık ücretinden tasarruf edersiniz.

Ne kazanırsınız

Yas tutan kişilere genel olarak psikolojik müdahale yapılan 61 kontrollü çalışma birlikte hesaplandı. Müdahale, tedavi bitiminde küçük bir fayda sağlıyor; zaman geçtikçe bu fayda görülmüyor. Yalnızca «belirgin biçimde uyum sağlayamayan» yas tutanları hedefleyen müdahale, başka ruhsal sorunları tedavi etmekle aynı derecede etkili. Önceden tarama yapmadan yürütülen çalışmalarda sonuçlar kötü; çünkü müdahale yapılmayan grup da zamanla kendiliğinden toparlanıyordu. Ayrıca kura ile gruplara ayrılan 14 deney birlikte değerlendirildiğinde, zaten sorun yaşayanlara yapılan tedavi, tedaviden sonra ve sonraki takiplerde kontrol grubuna göre belirgin şekilde iyi sonuç verdi; zamanla etkisi arttı. Henüz sorun yaşamayanlara genel olarak uygulanan koruyucu müdahale etkisizdi. Bir başka çalışma, 205 kişiyi eşleri ölmeden önceden başlayarak, ölümden 6 ve 18 ay sonrasına kadar izledi. Bu çalışma beş örüntü ayırdı: sıradan yas, uzamış yas, uzamış depresyon, yas sırasında iyileşme ve dayanıklılık. En sık görülen dayanıklılık tipiydi; sıradan yas tipi görece nadirdi.

Notlar

Bu «herkes yapmak zorunda değil» demektir, «hiç yapmayın» demek değildir. §29.4 (yakını intihar, kaza ya da cinayetle ölen) gibi yüksek riskli yaslılar ile §29.8 (yas takılıp kaldığında psikiyatriye başvurun) maddesindeki takılıp kalmış kişiler, kanıtın destek verdiği gruplardır. Lancet'te yayımlanan bir derlemenin sonucu da buydu: yas bir hastalık değildir; çoğu insanın uzman müdahalesine ihtiyacı yoktur. Güç, yüksek riskli kişilere harcanmalıdır; karmaşık yas, yas sonrası depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu gelişenlere de.

Kanıt düzeyi
A : Meta-analizlerden, büyük kohort çalışmalarından ya da randomize denemelerden kesin rakamlar; yasa ve politikalarda resmî metin.
Kaynaklar
  1. Currier JM, et al. (2008). The effectiveness of psychotherapeutic interventions for bereaved persons: a comprehensive quantitative review. Psychological Bulletin. https://doi.org/10.1037/0033-2909.134.5.648
  2. Wittouck C, et al. (2011). The prevention and treatment of complicated grief: a meta-analysis. Clinical Psychology Review. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2010.09.005
  3. Bonanno GA, et al. (2002). Resilience to loss and chronic grief: a prospective study from preloss to 18-months postloss. Journal of Personality and Social Psychology. https://doi.org/10.1037/0022-3514.83.5.1150
  4. Stroebe M 等 (2007). Health outcomes of bereavement. Lancet. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(07)61816-9(备注里那份综述)

Çince asıl metinden çevrilmiştir. Asıl kitap, bölüm 29, öneri 9. İçerik güncelliğini yitirmiş olabilir ve kurallar yerden yere değişir. Bir işlem, tedavi ya da dava söz konusuysa resmî kurumun, doktorun veya avukatın söylediğine uyun. Sorumluluk reddi