İçeriğe geç

Ani ağız kayması, bir kolda güçsüzlük ya da konuşma bozukluğu olursa hemen 120 (Çin'deki acil sağlık hattı) arayın; beklemeyin, kendiniz araba sürmeyin

  • En çok değen
  • Kanıt A
  • Yaşam yılı
  • Ücretsiz
  • Birkaç dakika
  • İrade gerekmez

Gerçek bir acil durumdaysanız önce 112’yi arayın.

Kısaca

Ağzın kayması, bir kolun kalkmaması, konuşmanın bozulması durumunda hemen 120 (Çin'deki acil sağlık hattı)'yi arayın. Belirtiler başladıktan sonra 3 saat içinde pıhtıyı çözen (trombolitik) ilaç verilirse, günlük işlerini büyük ölçüde kendi başına yapabilecek duruma gelme olasılığı, ilaç verilmeyenlere göre yaklaşık 1,75 kat. 3 ila 4,5 saate uzarsa bu oran yalnızca 1,26 kat kalır. 4,5 saati aşınca fark görülmüyor. Başlangıç saatini doğru not edin. Ağza su ya da ilaç vermeyin; kendiniz araba kullanmayın.

Maliyet

Bedava. 3 hareket, bir kez bakınca öğrenilir: kişiden gülümsemesini isteyin, iki kolunu yatay kaldırmasını isteyin ve tam bir cümle söylemesini isteyin.

Ne kazanırsınız

16 randomize çalışma ve 6.756 hastanın bireysel verisi birleştirilerek hesaplandı (meta-analiz). Söz konusu olan, damar tıkanıklığını ilaçla açan intravenöz trombolizdir. Belirtiler başladıktan sonra 3 saat içinde alteplaz ile tedavi edilenlerde, günlük yaşamını büyük ölçüde kendi başına sürdürebilecek duruma gelme (modifiye Rankin skoru 0–1) için olasılık oranı 1,75, %95 güven aralığı 1,35–2,27 (güven aralığı). Bu sonucun çıkma olasılığı, trombolize girmeyenlere göre yaklaşık 1,75 kat. 3 ila 4,5 saat arasında oran 1,26 (1,05–1,51). 4,5 saatin üzerinde 1,15 (0,95–1,40); istatistiksel olarak fark artık görülmüyor.

Notlar

Trombolizin etkisi ne kadar erken olursa o kadar fazladır; 4,5 saati aşınca neredeyse fayda kalmaz. 120 (Çin'deki acil sağlık hattı)'yi aramanız ve kendiniz araba kullanmamanız gerekir; çünkü ambulans sizi inme merkezi (卒中中心) olan bir hastaneye doğrudan götürür ve hastaneye önceden haber verir. Belirtilerin başladığı tam saati not edin; doktor trombolizin yapılıp yapılmayacağına bu saate göre karar verir. Ağza su ya da ilaç vermeyin, «biraz dinlenince geçer» diye beklemeyin.

Kanıt düzeyi
A : Meta-analizlerden, büyük kohort çalışmalarından ya da randomize denemelerden kesin rakamlar; yasa ve politikalarda resmî metin.
Kaynaklar
  1. Emberson J, Lees KR, Lyden P, et al. (2014). Effect of treatment delay, age, and stroke severity on the effects of intravenous thrombolysis with alteplase for acute ischaemic stroke: a meta-analysis of individual patient data from randomised trials. Lancet, 384(9958), 1929-1935. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(14)60584-5

Çince asıl metinden çevrilmiştir. Asıl kitap, bölüm 13, öneri 3. İçerik güncelliğini yitirmiş olabilir ve kurallar yerden yere değişir. Bir işlem, tedavi ya da dava söz konusuysa resmî kurumun, doktorun veya avukatın söylediğine uyun. Sorumluluk reddi