1 yaşından küçük bebek boğulup ağlayamıyorsa, yüzüstü yatırıp sırtına 5 vuruş yapın, sonra çevirip göğsüne 5 bası uygulayın; bu ikisini sırayla yapın, karnına bası yapmayın
- En çok değen
- Kanıt B
- Yaşam yılı
- Kimler için: 3 yaş altı çocuklar, Hamileler ve hamilelik planlayanlar
- Ücretsiz
- Birkaç dakika
- İrade gerekmez
Gerçek bir acil durumdaysanız önce 112’yi arayın.
Kısaca
Bebek hâlâ öksürebiliyor ve ağlayabiliyorsa kendi öksürmesine izin verin ve yanında izleyin. Ağlayamıyorsa, yüzü aşağı bakacak şekilde önkolunuzun üstüne yatırın ve iki kürek kemiği arasına avuç içinizle 5 kez vurun. Çıkmazsa çevirip göğsün tam ortasına hızlıca 5 kez bası yapın; iki yöntemi sırayla uygulayın, karnına bası yapmayın. Bebek tepki vermezse kalp-akciğer canlandırmasına geçin. Bu arada birine 120 (Çin'deki acil sağlık hattı)'yi aratın.
- Maliyet
-
Bedava. Hareketi bir kez görün ya da bebek ilk yardım kursuna katılın; birkaç dakika ile yarım gün arasında sürer. Zor olan, paniğin ortasında bebeği önce yüzüstü yatırmak.
- Ne kazanırsınız
-
Amerikan Kalp Derneği ve Amerikan Pediatri Akademisi'nin 2025 çocuk temel yaşam desteği kılavuzu: boğulma (örneğin yabancı cismin hava yolunu tıkaması) «bebek ve çocuklarda başlıca ölüm nedenlerinden biridir». Bebeklerin en sık boğulduğu şey sıvıdır. Hâlâ öksürebilen, ses çıkarabilen durum hafiftir; çocuğun kendi öksürmesine izin verip ağırlaşıp ağırlaşmadığını izleyin. Çok zayıf öksüren ya da öksürüp ağlayamayan, yüzü morarmış durum ağırdır. Ağırda önce acil çağrısı yapılır, sonra «5 kez sırt vuruşu ile 5 göğüs bası döngüsü, yabancı cisim çıkana ya da bebek tepki verene kadar tekrarlanır». Kılavuz, karın bası yapılmamasını öneriyor; iç organlara zarar verebilir. Göğüs basısında artık bir elin avuç içinin kullanılması öneriliyor; çünkü eski iki parmak yöntemine göre daha derine iniyor. Bebek tepki vermezse kalp-akciğer canlandırmasına başlanır: önce bası, nabız kontrolü yapılmaz. Üflemeden önce ağızda görünen yabancı cisim çıkarılır. Kılavuz açıkça şöyle diyor: «Kör kör parmaklarla çekmeye çalışmayın.» Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Cemiyetleri Federasyonu'nun 2025 uluslararası ilk yardım kılavuzu da aynı düzendedir: önce iki kürek kemiği arasına en fazla 5 kez sert vuruş; olmazsa bebeği çevirip göğsüne en fazla 5 bası; o da olmazsa hemen acil çağrısı. Bu kılavuzda göğüs basısı iki elin baş parmaklarıyla yapılır. Fujian Eyaleti Kızılhaç Acil Yardım Eğitim Merkezi, 1 yaş altı bebeklerde «5 kez sırt vuruşu + 5 göğüs bası» uygulanacağını söylüyor; sırt vururken bebek önkolunuzun üstünde yüzüstü, başı gövdesinden aşağıda olmalıdır.
- Notlar
-
B derecesi, bu yöntemi destekleyen kanıtın çoğunlukla vaka raporları olmasından; «uygulanınca kaç kişi daha az ölür» diye bir rakam olmamasından. Fayda «büyük» olarak verildi: tamamen tıkanmış hava yolu birkaç dakika içinde bebeğin kalbini durdurur. Yararlananlar neredeyse hep kendi çocuklarınızdır. 1 yaş ve üzerindeki çocuk ve yetişkinlerde karın bası uygulanır; bkz. §13.26 (boğulmada sırt vurma ve karın bası). Göğüs basısında hangi tekniğin kullanılacağı kılavuzlara göre farklı: Amerikan kılavuzu ve Çin Kızılhaç'ının yeni sürümü tek elin avuç içiyle yapılır; Uluslararası Kızılhaç baş parmakları kullanır; eski eğitim materyalleri iki parmağı öğretir. Amerikan kılavuzu 2025'te iki parmağın yeterince derine inmediği için artık önermiyor. Acil durumda hangisi kullanılırsa kullanılsın, hiç yapmamaktan iyidir. Öksürtüp çıkarılan şeyler için de doktora gidin; küçük parçalar akciğerde kalmış olabilir. Bozuk para, küçük oyuncak gibi küçük nesneleri çocuğun ulaşamayacağı yerde tutun. Bebek tepki vermezse ne yapılacağı için bkz. §13.44 (bebeklerde kalp-akciğer canlandırması).
- Kanıt düzeyi
- B : Araştırmayla desteklenen ama kesin rakamı olmayan ya da küçük veya tek çalışmalara dayanan.
- Kaynaklar
-
- Joyner BL 等 (2025). Part 6: Pediatric Basic Life Support: 2025 American Heart Association and American Academy of Pediatrics Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Circulation 152(suppl 2):S424–S447. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000001370,全文见 https://cpr.heart.org/en/resuscitation-science/cpr-and-ecc-guidelines/pediatric-basic-life-support
- International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (2025). International First Aid, Resuscitation and Education Guidelines 2025,第 238–240 页. https://www.ifrc.org/sites/default/files/2026-03/IFRC%20International%20First%20Aid,%20Resuscitation%20and%20Education%20Guidelines%202025.pdf
- 福州市卫生健康委员会 (2026). 海姆立克急救法更新了. https://www.fuzhou.gov.cn/zgfzzt/swjw/fzwj/jkkp/202601/t20260108_5268351.htm
Şuralarda anılıyor
- Biri boğazına bir şey kaçırıp konuşamıyorsa, 1 yaşından büyükse arkasına geçip 5 kez sırt vurun ve 5 kez karın bası uygulayın; yere yığılırsa kalp-akciğer canlandırmasına geçin
- 1 yaşından küçük bebek tepki vermiyor ve normal nefes almıyorsa, hoparlörlü telefondan 120 (Çin'deki acil sağlık hattı)'yi arayın ve bebeğe kalp-akciğer canlandırması yapın: 30 bası, 2 üfleme
Çince asıl metinden çevrilmiştir. Asıl kitap, bölüm 13, öneri 43. İçerik güncelliğini yitirmiş olabilir ve kurallar yerden yere değişir. Bir işlem, tedavi ya da dava söz konusuysa resmî kurumun, doktorun veya avukatın söylediğine uyun. Sorumluluk reddi