Duygu durumu iyi olmayan yakınınıza doğrudan «İntihar etmeyi düşündün mü?» diye sorun; sormak onu bu düşünceye itmez

Maliyet

Bedava. Bir soru sorun, sonra da dinlemek için biraz zaman ayırın. Zor olan başlamak; pek çok kişi sorarsa düşünceyi uyandıracağından korkar.

Ne kazanırsınız

New York eyaletindeki 6 liseden 2.342 öğrenci, sınıflara göre rastgele iki gruba ayrıldı. Bir grubun anketinde intihar sorusu vardı, diğerinde yoktu. Anketi doldurduktan hemen sonra ve 2 gün sonra iki grup arasında sıkıntı düzeyi açısından fark yoktu (P = .66 ve P = .41; P 0,05'ten büyükse fark görülmemiş demektir). 2 gün sonra intihar düşündüğünü söyleyen öğrencilerin oranı, sorulan grupta %4,7, sorulmayan grupta %3,9'du; fark görülmedi (P = .49). Zaten depresif belirtileri olan öğrenciler sorulunca daha az sıkıntı yaşadı (P = .01). Daha önce intihar girişiminde bulunmuş öğrenciler, sorulunca intihar etmeyi daha az düşündü (P = .02). 2022'de yayımlanan bir meta-analiz 17 çalışmayı değerlendirdi ve bunlardan 8'inde «sorulan» ile «sorulmayan» karşılaştırmasını birleştirdi. Sorulduktan sonra, hem hemen hem de sonrasında intihar düşüncesi ve davranışlarında, ölmek amacı olmayan kendine zararda ve psikolojik sıkıntıda anlamlı bir artış görülmedi. En güçlü kanıt 8 randomize kontrollü denemeydi; yanlılık riski düşük ya da belirsizdi. 2014'te yayımlanan başka bir literatür derlemesi de, sormanın intihar düşüncesini anlamlı biçimde artırdığını gösteren hiçbir çalışma bulunmadığını yazıyor.

Notlar

B derecesi verilmesinin nedeni: bu çalışmalar sormanın zararı olmadığını gösteriyor; sormanın intihar ölümünü ne kadar azalttığını gösteren bir çalışma yok. Fayda büyüklüğü «küçük» olarak belirlendi, çünkü ölüm oranına dair bir sayı yok; yalnızca «düşünce artmadı» gibi bir yedek sonlanım noktası var. Çalışmalarda soru çoğunlukla anket ve araştırma görüşmesiyle soruldu; ailenin ya da arkadaşların yüz yüze sorması, bunun yüz yüze uygulanabileceği yönünde bir çıkarımdır. Kişi gerçekten düşündüğünü söylerse, yanından ayrılmayın; onunla birlikte 12356'yı arayın; ilaçları ve tarım ilacını uzaklaştırın; bkz. §1.25 (intihar düşüncesi varken 12356'yı arayın). Yanına başkalarını da alacağını söylüyorsa ya da araç hazırladıysa, yakın akrabalar doğrudan hastaneye götürebilir ya da 110'u arayabilir; bkz. §8.15 (yakın akrabalar doğrudan sevk edebilir). Düşüncenin ortaya çıkışı ile eyleme geçiş arasında genelde yalnızca birkaç dakika vardır; bkz. §1.32 (intihar düşüncesi aklınıza gelir gelmez yakınınızdan birine söyleyin). Yararı öncelikle eşinizin ve doğrudan aile bireylerinizin olur; arkadaş ve iş arkadaşlarına da aynı şekilde sorulabilir.

Kanıt düzeyi

B : Araştırmayla desteklenen ama kesin rakamı olmayan ya da küçük veya tek çalışmalara dayanan.

Kaynaklar

1. Gould MS, Marrocco FA, Kleinman M, Thomas JG, Mostkoff K, Cote J, Davies M (2005). Evaluating iatrogenic risk of youth suicide screening programs: a randomized controlled trial. JAMA, 293(13), 1635-1643. https://doi.org/10.1001/jama.293.13.1635
2. Polihronis C, Cloutier P, Kaur J, Skinner R, Cappelli M (2022). What's the harm in asking? A systematic review and meta-analysis on the risks of asking about suicide-related behaviors and self-harm with quality appraisal. Archives of Suicide Research, 26(2), 325-347. https://doi.org/10.1080/13811118.2020.1793857
3. Dazzi T, Gribble R, Wessely S, Fear NT (2014). Does asking about suicide and related behaviours induce suicidal ideation? What is the evidence? Psychological Medicine, 44(16), 3361-3363. https://doi.org/10.1017/S0033291714001299

Çince asıl metinden çevrilmiştir. Asıl kitap, bölüm 1, öneri 43. Bu bölüm sağlık ve ilaçlarla ilgilidir. Genel bilgidir; doktorun teşhisinin ya da reçetesinin yerini tutmaz. İçerik güncelliğini yitirmiş olabilir ve kurallar yerden yere değişir. Bir işlem, tedavi ya da dava söz konusuysa resmî kurumun, doktorun veya avukatın söylediğine uyun. Sorumluluk reddi