Adet ağrısında ibuprofen gibi ağrı kesici alın, dayanmayın; ağrı işe ya da okula engel oluyorsa ya da üç ay ilaç almanıza rağmen geçmiyorsa jinekoloğa gidin

Maliyet

Ağrı kesici ibuprofen gibi ilaçların bir kutusu on birkaç yuan (CNY); yalnızca ağrının olduğu günlerde içilir. Jinekoloğa gitmeniz gerekiyorsa, kayıt ve ultrason için biraz para ve yarım gün harcanır.

Ne kazanırsınız

Cochrane sistematik derlemesi: primer adet sancısı olan 5.820 kadını içeren 80 rastgele kontrollü deney. Primer adet sancısı, başka bir hastalık bulunmayan adet sancısı demek. Plasebo ile karşılaştırıldığında, steroid olmayan antienflamatuvar ilaçlar (NSAİİ) daha etkili (OR 4,37; %95 güven aralığı 3,76–5,09). Buna göre plasebo alanların %18'i orta ve üzeri rahatlama sağlarken, bu ilaçları alanların %45 ila %53'ü sağlıyor. Bedeli yan etkilerin biraz daha fazla olması (OR 1,29; 1,11–1,51): plasebo alanların %10'unda yan etki görülürken, bu ilaçları alanlarda %11 ila %14. Fazlalık çoğunlukla mide-bağırsak rahatsızlığı (OR 1,58) ve sinir sistemi tepkileri (OR 2,74). Asetaminofenle karşılaştırıldığında da bu ilaçlar ağrıyı daha iyi kesiyor (OR 1,89; 1,05–3,43); ama bu yalnızca 3 deneyle. Bu ilaç grubunun hangisinin en iyi olduğu konusunda fark bulunamadı. İngiltere NICE kılavuzu (2024 güncellemesi), endometriozisten şüphelenmek gereken durumları sıralıyor: uzun süreli pelvik ağrı, adet sancısının günlük etkinlikleri ve yaşam kalitesini etkilemesi, cinsel ilişki sırasında ya da sonrasında derinde ağrı. Ayrıca adet döneminde dışkılama ağrısı, adet döneminde idrarda kan ya da yanma ve bu belirtilerle birlikte görülen kısırlık. 17 yaş ve altı kızlar da kapsamda. Kılavuz, önce asetaminofen ya da bu ilaç grubunu, örneğin 3 ay denemeyi öneriyor. Ağrı yeterince kesilmezse daha ileri inceleme yapılır. Jinekolojik muayene ve ultrason normal olsa bile hastalık dışlanamaz. Bir çalışma, 10 ülkedeki 16 hastanede laparoskopi yaptırılan 1.418 kadını inceledi. Belirtilerin başlamasından laparoskopiyle endometriozis tanısı konmasına kadar ortalama 6,7 yıl geçti; gecikme çoğunlukla birinci basamak sağlık hizmetinde yaşandı. Tanı konan kadınlar haftada ortalama 10,8 saat daha az iş yapabildiklerini bildirdi; çoğu işte olup verim düşüyordu. Hollanda'da çevrimiçi yapılan bir anketle 15 ila 45 yaş arası 32.748 kadın soruldu. Kadınların %13,8'i adet nedeniyle izin almış; yılda ortalama 1,3 gün. %80,7'si adet döneminde işte ama verimi düşük; bu yılda 8,9 gün kayıp demek.

Notlar

60 yaşın üzerindekiler, mide kanaması geçirmiş olanlar, antikoagülan ya da hormon kullananlar, bu ilaçları kullanmadan önce doktora danışmalı. Ayrıntılar için bkz. §34.3 (ibuprofen gibi ağrı kesiciler). ABD'deki ibuprofen kullanma talimatı ciddi alerjik reaksiyon ihtimalini yazıyor; aspirin alerjisi olanlarda daha sık görülüyor ve belirtiler arasında astım krizi de var. Astımı olanlar da kullanmadan önce doktora sorsun. Hamile olabilirseniz önce doktora sorun; 20. haftadan sonra kendi başınıza kullanmayın. Bkz. §34.5 (hamileliğin 20. haftasından sonra). Bu ilaçları kullanamıyorsanız asetaminofene geçebilirsiniz; günlük üst sınır için bkz. §34.1 (asetaminofen). Adet ağrısında ilacı yalnızca adet günlerinde alın. §34.9 (ağrı kesiciyi bir ayda 15 günden fazla kullanmayın) sınırı baş ağrısı için; adet ağrısında ilaç kullanılan gün sayısı buna hiç yaklaşmaz. A derecesi, ağrı kesici etkisinin çok sayıda randomize deneye dayanmasından verildi. Yazar çoğu karşılaştırmanın kanıt kalitesini düşük bulmuş; başlıca nedeni, deneylerin yönteminin açık yazılmaması ve deneylerin %59'unun ilaç firmaları tarafından finanse edilmesi. Fayda «orta» verildi: derleme yalnızca ağrının azalmasını ölçmüş, kaç gün iş ya da okulu kaçırdığınızı değil. Hollanda anketinde adetten kaynaklanan kayıp yılda yaklaşık 10 gün; haftaya bölündüğünde saat düzeyinde. Endometriozis grubu laparoskopi yaptırmış kişilerdi; adet sancısı olan kadınların çoğunda bu hastalık olduğu anlamına gelmez. Yararlanan kişi büyük ölçüde sizsiniz.

Kanıt düzeyi

A : Meta-analizlerden, büyük kohort çalışmalarından ya da randomize denemelerden kesin rakamlar; yasa ve politikalarda resmî metin.

Kaynaklar

1. Marjoribanks J, Ayeleke RO, Farquhar C, Proctor M (2015). Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for dysmenorrhoea. Cochrane Database of Systematic Reviews, (7):CD001751. https://doi.org/10.1002/14651858.CD001751.pub3
2. National Institute for Health and Care Excellence (2017, updated 2024). Endometriosis: diagnosis and management (NG73), recommendations 1.3.1, 1.4.2, 1.4.3, 1.5.4. https://www.nice.org.uk/guidance/ng73/chapter/Recommendations
3. Nnoaham KE, Hummelshoj L, Webster P, et al.; World Endometriosis Research Foundation Global Study of Women's Health consortium (2011). Impact of endometriosis on quality of life and work productivity: a multicenter study across ten countries. Fertility and Sterility, 96(2):366-373.e8. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2011.05.090
4. Schoep ME, Adang EMM, Maas JWM, De Bie B, Aarts JWM, Nieboer TE (2019). Productivity loss due to menstruation-related symptoms: a nationwide cross-sectional survey among 32 748 women. BMJ Open, 9(6):e026186. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2018-026186
5. Haleon (2026). Advil (ibuprofen capsule, liquid filled), OTC drug label: Warnings. DailyMed. https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=1f01c10a-9434-91a4-2ee4-352315a6b610

Çince asıl metinden çevrilmiştir. Asıl kitap, bölüm 3, öneri 25. İçerik güncelliğini yitirmiş olabilir ve kurallar yerden yere değişir. Bir işlem, tedavi ya da dava söz konusuysa resmî kurumun, doktorun veya avukatın söylediğine uyun. Sorumluluk reddi